Wszechświat jeszcze nigdy nie był obserwowany z taką dokładnością jak obecnie. Rozwój technologii sprawił, że naukowcy dysponują instrumentami zdolnymi do rejestrowania miliardów gwiazd, galaktyk i innych obiektów kosmicznych. Jednym z największych osiągnięć ostatnich lat jest największy aparat cyfrowy skonstruowany do celów astronomicznych, zamontowany w Obserwatorium Very C. Rubin w Chile.
Największy aparat cyfrowy w historii. Nakręci film o wszechświecie!
To niezwykłe urządzenie wyposażono w matrycę o rozdzielczości 3200 megapikseli (3,2 gigapiksela). Każde wykonane zdjęcie ma tak ogromną ilość szczegółów, że do wyświetlenia go w pełnej rozdzielczości potrzebnych byłoby setki ekranów 4K. Aparat został zaprojektowany specjalnie do realizacji programu Legacy Survey of Space and Time (LSST), którego celem jest wieloletnia obserwacja nocnego nieba.
Jak aparat będzie badał wszechświat?
Największy aparat cyfrowy nie nagrywa filmu w tradycyjnym znaczeniu. Zamiast tego wykonuje zdjęcia nieba co kilkadziesiąt sekund, a następnie przez około 10 lat będzie regularnie fotografował te same obszary. Powstałe miliony obrazów zostaną połączone w sekwencje, które pozwolą stworzyć swego rodzaju film pokazujący zmiany zachodzące we wszechświecie.
Dzięki temu astronomowie będą mogli obserwować eksplozje supernowych, ruch asteroid, zmiany jasności gwiazd, zderzenia galaktyk oraz wiele innych dynamicznych zjawisk, których wcześniej nie dało się śledzić z tak dużą dokładnością i regularnością.
Wszechświat. Dlaczego to przełom?
Projekt ma zgromadzić dziesiątki petabajtów danych i stworzyć największy katalog obiektów astronomicznych w historii. Naukowcy spodziewają się odkrycia milionów nieznanych galaktyk oraz miliardów nowych gwiazd. Obserwacje pomogą również lepiej zrozumieć naturę ciemnej materii i ciemnej energii, które według obecnych modeli stanowią większość zawartości kosmosu.
Nowoczesna technologia umożliwi także wykrywanie obiektów mogących zbliżać się do Ziemi. Regularne monitorowanie nieba zwiększy szanse na wcześniejsze zauważenie potencjalnie niebezpiecznych asteroid.
Nowa era badań kosmosu
Rozwój astronomii pokazuje, jak szybko zmieniają się możliwości współczesnej nauki. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu teleskopy wykonywały pojedyncze zdjęcia niewielkich fragmentów nieba. Dziś największy aparat cyfrowy potrafi systematycznie rejestrować ogromne obszary, tworząc zapis zmian zachodzących przez wiele lat.
Dzięki takim projektom wszechświat staje się coraz lepiej poznany. Każde kolejne zdjęcie dostarcza nowych informacji o ewolucji galaktyk, narodzinach i śmierci gwiazd oraz procesach zachodzących miliardy lat świetlnych od Ziemi. To jeden z najlepszych przykładów tego, jak nowoczesna technologia pozwala ludziom zaglądać coraz głębiej w wszechświat i odkrywać jego kolejne tajemnice.