Era wielkiego boomu na kryptowaluty dobiegła końca, jednak dla graczy problem z dostępnością najwydajniejszych kart graficznych wcale nie zniknął. Tym razem za sytuację odpowiada przede wszystkim rosnące zapotrzebowanie na moc obliczeniową wykorzystywaną przez sztuczną inteligencję. Karty GeForce RTX 5090, które miały być przede wszystkim sprzętem dla najbardziej wymagających użytkowników i entuzjastów gier, coraz częściej trafiają do systemów przeznaczonych do pracy z AI.
RTX 5090 zadebiutowała z ceną wynoszącą 2000 dolarów. Zakup karty w okolicach sugerowanej ceny stał się jednak bardzo trudny. Najtańsze egzemplarze dostępne niedawno w Stanach Zjednoczonych kosztowały około 5000 dolarów. Na europejskim rynku ceny przekroczyły już poziom 5200 euro. Tak duża różnica między ceną premierową a rzeczywistymi kosztami zakupu pokazuje skalę problemu z podażą.
AI zastąpiło kryptowaluty
Obecna sytuacja może przypominać graczom okres największego zainteresowania wydobywaniem kryptowalut. Wtedy potężne karty graficzne były masowo wykupywane przez osoby zajmujące się miningiem. Dzisiaj rodzaj obciążenia sprzętu jest inny, ale efekt dla rynku konsumenckiego wygląda podobnie.
Zapotrzebowanie na układy GPU do zastosowań związanych ze sztuczną inteligencją stale rośnie. Karty o dużej wydajności obliczeniowej mogą być wykorzystywane do trenowania modeli, przeprowadzania obliczeń oraz obsługi rozwiązań wykorzystujących AI. RTX 5090, mimo że jest konstrukcją przeznaczoną dla konsumentów, może dzięki swoim możliwościom znaleźć zastosowanie również w takich systemach.
Już w kwietniu 2025 roku pojawiały się informacje o wietnamskim integratorze systemów, który instalował siedem kart RTX 5090 w specjalnie przygotowanych serwerach AI. Nowe zdjęcia pokazują kolejny przykład tego, jak część dostępnych kart może być wykorzystywana poza typowym komputerem gamingowym.
Gracze ponownie mają problem
Dla osób składających komputer do gier konsekwencje są łatwe do przewidzenia. Jeżeli duża liczba kart trafia do zastosowań profesjonalnych, serwerowych i związanych ze sztuczną inteligencją, na rynku konsumenckim pozostaje mniej egzemplarzy. Ograniczona dostępność może z kolei prowadzić do wzrostu cen.
Problem jest szczególnie widoczny w przypadku najbardziej wydajnych modeli. Użytkownik, który chce kupić RTX 5090 do grania, może więc zostać zmuszony do zapłacenia wielokrotnie wyższej kwoty niż ta obowiązująca w momencie premiery. W praktyce karta, która miała być topowym rozwiązaniem dla entuzjastów PC, staje się produktem trudnym do zdobycia dla przeciętnego gracza.
NVIDIA raczej nie ograniczy wydajności AI
Jednym z najważniejszych pytań pozostaje to, czy producent zdecyduje się na ograniczenie możliwości RTX 5090 w zastosowaniach związanych ze sztuczną inteligencją. Taki scenariusz wydaje się jednak mało prawdopodobny.
NVIDIA jest mocno zaangażowana w rozwój i promocję sztucznej inteligencji, która stanowi obecnie jeden z najważniejszych obszarów działalności firmy. Ograniczenie wydajności AI w kartach konsumenckich mogłoby więc być sprzeczne z szerszą strategią przedsiębiorstwa.
Producent mógłby przynajmniej podjąć działania mające na celu zwiększenie dostępności kart dla zwykłych użytkowników. Na razie jednak rynek pokazuje, że popyt związany z AI jest na tyle duży, iż nawet bardzo drogie RTX 5090 znajdują zastosowanie w specjalistycznych systemach.
Czy historia się powtarza?
Sytuacja z RTX 5090 przypomina pod pewnymi względami problemy znane z czasów boomu kryptowalutowego. Zmieniło się źródło popytu – wcześniej były to kryptowaluty, obecnie jest nim przede wszystkim AI – lecz dla graczy rezultat może być podobny: ograniczona dostępność i bardzo wysokie ceny.
Różnica polega na tym, że sztuczna inteligencja jest znacznie szerszym i strategicznie ważniejszym sektorem niż wydobywanie kryptowalut. Zapotrzebowanie na moc obliczeniową może więc utrzymywać się przez długi czas. Jeśli kolejne karty będą trafiały do serwerów AI zamiast do komputerów użytkowników, znalezienie topowego GPU w cenie zbliżonej do sugerowanej może pozostać dużym wyzwaniem.
Dla graczy oznacza to przede wszystkim konieczność obserwowania rynku. RTX 5090 może być wyjątkowo wydajną kartą do gier, ale jej obecna sytuacja cenowa pokazuje, że o zakupie decyduje nie tylko wydajność sprzętu. Coraz większe znaczenie ma również to, gdzie i do jakich zastosowań trafia dostępna podaż.
Sources: HKEPC